algemene beschouwingenalgemene beschouwingen

 

 

Algemene beschouwingen ChristenUnie-SGP fractie begroting 2011

 

Voorzitter, leden van het college, leden van de raad, dames en heren,

 

Het is de laatste keer dat we de algemene beschouwingen houden bij de behandeling van de begroting. Vanaf volgend jaar zal dat gaan plaatsvinden bij de behandeling van de kadernota. Dit dankzij de motie van de ChristenUnie-SGP, die een jaar geleden door de raad werd aangenomen. Wij gaan er van uit dat dat ook betekent, dat de behandeling van de begroting 2012 beduidend korter zal gaan duren dan tot nog toe het geval was. Ik maak deze opmerking omdat in de raadsplanning voor 2011 voor het Besluit van oktober nog twee data zijn gereserveerd.

 

We staan vlak voor de start van een nieuw begrotingsjaar. Dat betekent meteen ook dat we het einde naderen van een jaar. Een jaar waarin hard gewerkt is en waarin veel mocht gebeuren ten behoeve van en vaak ook in samenwerking met de burgers. We zijn dan ook onze hemelse Vader dankbaar dat we als college, ambtelijke organisatie en raad daarvoor de mogelijkheden ontvingen.

 

Voorzitter, deze begrotingsvergadering komt op een moment dat verschillende zaken strijden om de voorrang als het gaat om onze aandacht. De economische en financiële crisis, die ons nu al zo’n anderhalf tot twee jaar in de ban heeft, en de gevolgen daarvan. Een discussie die gaande is over de vorm en de rol van de verschillende bestuurslagen. Daarnaast het feit dat er sinds kort een nieuw regeerakkoord ligt dat de nodige invloed zal hebben, ook op het beleid en de financiële situatie van onze gemeente.

Als we naar dat regeerakkoord kijken zijn de gevolgen daarvan op dit moment nog ondoorzichtig. Het lijkt erop dat we te maken krijgen met een meevaller als het gaat om de korting op het Gemeentefonds. Heeft het college er zicht op of dit inderdaad het geval zal zijn en, zo ja, in welke orde van grootte die ligt?

Aan de andere kant zal er naar verwachting een flink aantal taken door het Rijk neergelegd gaan worden bij de gemeenten. Voorbeelden daarvan zijn de jeugdzorg en de beoogde wijzigingen ten aanzien van de WMO. Dit zal behoorlijk invloed hebben op de werklast van de gemeente. En wat belangrijker is, is de vraag in hoeverre gemeenten ook de beschikking zullen krijgen over toereikende middelen voor de uitvoering van die taken. Als we zien dat er ten aanzien van verschillende zaken forse efficiencykortingen worden ingeboekt door het nieuwe kabinet stemt ons dat niet zo hoopvol.

Het streven van het kabinet is het aantal ambtenaren bij de verschillende bestuurslagen te verminderen. Hoe zich dit verhoudt tot de decentralisatie van diverse taken is dan echter de vraag. Het zal de komende jaren van groot belang zijn als gemeente je zaken en financiën op orde te hebben.

Een vraag die we ons moeten stellen is of we moeten wachten tot allerlei zaken op ons afkomen of dat we hier beter tijdig op kunnen anticiperen. Is het wellicht een goed idee, voorzitter, om met elkaar een kerntakendiscussie te starten met betrekking de gemeente? Met het oog op de financiële situatie vanaf 2013 zou zo’n discussie uiterlijk in de eerste helft van 2012 gevoerd moeten worden. Het komend jaar zou dan nagedacht moeten worden over de wijze waarop zo’n discussie op een goede manier gevoerd kan worden. Dit om te voorkomen dat zo’n discussie breed ingegaan wordt maar uiteindelijk tot weinig leidt. Graag een reactie van het college hierop.

 

Voorzitter, als we naar de begroting voor het komend jaar kijken zijn wij van mening dat deze degelijk in elkaar zit. Ze is sluitend en dankzij het feit dat we bezuinigingen die de komende tijd noodzakelijk zijn, niet uitstellen, resteert aan het einde van dat jaar een behoorlijk positief saldo van naar verwachting 1,7 mln.

De inzet van de coalitie en van het college is om de bezuinigingen zo weinig mogelijk de burgers te laten raken. Dat is een keuze waar wij volledig achter staan, zeker waar het de meer kwetsbare burgers betreft. Deze laatsten verdienen in deze tijd extra aandacht. Mijn fractie is dan ook blij met de extra inzet van de gemeente op het gebied van werk, het behoud ervan of reintegratie. Als het gaat om de minima heeft onze gemeente het een en ander aan beleid ontwikkeld in de afgelopen jaren. De vraag is in hoeverre de doelgroep ook daadwerkelijk bereikt wordt. We hopen dat het onderzoek dat uitgevoerd zal gaan worden door de rekenkamercommissie ons daar een goed beeld van zal geven en waar nodig handvatten voor verbetering.

Onderzoek van Elsevier heeft uitgewezen dat de lokale lasten in onze gemeente bijzonder laag zijn. Het degelijke financiële beleid van de afgelopen jaren heeft daar stevig aan bijgedragen. Als fractie staan wij nog steeds voor een dergelijk beleid en wij hopen dat ook de komende jaren de lasten voor onze burgers laag gehouden zullen kunnen worden.

Ruim een week geleden heeft de Hoge Raad de uitspraak gedaan dat gemeenten voortaan na een hertaxatie in het kader van de WOZ elke verlaging moeten doorberekenen in de onroerendezaakbelasting. Tot nog toe mochten gemeenten een bepaalde foutmarge aanhouden. De VNG verwacht dat de uitspraak leidt tot een sterke kostenstijging. Kan het college aangeven wat de gevolgen van de uitspraak zijn voor onze gemeente?

 

Voorzitter, de inzet op het gebied van veiligheid is een goede zaak en past ook binnen het landelijk beleid op dit gebied. Hoewel de veiligheidscijfers op veel gebieden een positief beeld geven, is ook het gevoel van veiligheid belangrijk. Waar we dat op belangrijke plaatsen door middel van het gebruik van camera’s kunnen verbeteren moeten we dat vooral doen. Wel is daarbij van belang dat er te zijner tijd een goede evaluatie plaatsvindt om te bezien of het gestelde doel ook daadwerkelijk bereikt wordt.

Als we het hebben over de veiligheidscijfers moeten we helaas constateren dat die op het gebied van woninginbraken niet positief zijn. Er staat voor het komend jaar een preventieproject gepland. Kan het college iets meer zeggen over de aard en omvang van dat project en over de rol van de gemeente daarin?

Waar we in het verleden al vaker over gesproken hebben is het beleid ten aanzien van alcoholgebruik onder jongeren en de rol van drankketen daarin. Onze buurgemeenten Barneveld en Putten hebben elk hun eigen beleid op dat gebied. Momenteel is er een ambtelijke werkgroep die zich hierover buigt. We zijn erg benieuwd tot wat voor concrete voorstellen dat zal leiden. Op welke termijn, voorzitter, kunnen we dergelijke voorstellen tegemoet zien? In dit verband zijn we overigens blij met het project FrisValley dat in regionaal verband is gestart om het gebruik van alcohol onder jongeren tegen te gaan.

 

Als fractie van ChristenUnie-SGP vinden we aandacht voor kwetsbare groepen in onze samenleving essentieel. De afgelopen jaren is steeds meer duidelijk geworden dat ook kinderen soms een bijzonder kwetsbare positie innemen. Met name denken we dan aan de vele voorbeelden van sexuele intimidatie en misbruik in diverse geledingen van de samenleving. Voor een deel hebben we daar als gemeentelijke overheid geen enkele grip op. Voor een deel kunnen we daar echter onze invloed wel degelijk aanwenden. Als gemeente hebben we de afgelopen tijd het een en ander geïnvesteerd in sportvoorzieningen. De resultaten daarvan hebben we als raad in september kunnen zien. Naar aanleiding daarvan kwam bij ons de vraag op in hoeverre de gemeente een rol kan spelen bij het onder de aandacht brengen en het beperken van de risico’s op dat gebied. Wij zijn namelijk van mening dat kinderen optimaal gevrijwaard moeten worden van dergelijke risico’s. Nu heeft de Vereniging Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk in samenwerking met MOVISIE, NOC*NSF en Scouting Nederland een protocol ontwikkeld ter voorkoming van seksueel misbruik van kinderen en jongeren binnen verenigingen of vrijwilligersorganisaties. Dit protocol helpt organisaties die met vrijwilligers werken het onderwerp bespreekbaar te maken en hierop beleid te ontwikkelen. Als onderdeel van het protocol wordt een verklaring van goed gedrag gevraagd aan vrijwilligers die veel met kinderen en jongeren werken. Hoewel misbruik waarschijnlijk nooit helemaal uit te bannen is, kan een goede preventie de kans erop verkleinen. Dit brengt ons ertoe een motie van die strekking in te dienen.

 

Voorzitter, het is belangrijk dat de relatie tussen burgers en gemeentebestuur goed is. Niet in de zin dat wensen van burgers altijd gehonoreerd moeten of kunnen worden. Het is de verantwoordelijkheid van het college en de raad om naast het individueel belang ook het algemeen belang in het oog te houden en te bewaken. Echter wel in de zin van bereikbaarheid en van goede communicatie en heldere afspraken over burgerparticipatie. We mogen gelukkig constateren dat de kwaliteit van de gemeentelijke dienstverlening gestaag vooruitgang boekt. Met ons digitaal loket blijken we zelfs bij de beste vijf gemeenten van ons land te scoren. Dat is alleszins een compliment waard. Dat de ambities en de plannen er zijn om de kwaliteit van de dienstverlening verder te verbeteren is absoluut een goede zaak.

Aan de andere kant moeten we constateren dat er ten aanzien van communicatie met burgers nog het nodige te winnen valt. Het meest recente voorbeeld, het Program van Eisen voor het Telstarterrein, dateert van nog geen week geleden. We hopen en verwachten dan ook de nieuwe nota communicatie en burgerparticipatie binnen afzienbare tijd van het college te mogen ontvangen. Is het wellicht het overwegen waard, in het kader van goede communicatie, om de inhoud van deze nota, wanneer die eenmaal is aangenomen, kort en bondig in een folder samen te vatten ten behoeve van geïnteresseerde of belanghebbende burgers?

 

Volgend jaar zal een evaluatie gehouden worden van het WMO-beleid. We zien als fractie deze evaluatie met belangstelling tegemoet. In 2012 zal mede op basis van deze evaluatie een nieuw beleidsplan vastgesteld moeten worden. Momenteel hebben we te maken met een tekort van 400.000 euro op de WMO. Het gevolg daarvan is dat onze WMO-reserve eind 2012 uitgeput is. Het plan van het kabinet is de dagbesteding en de begeleiding van de AWBZ naar de WMO over te hevelen. Dit zal naar verwachting gepaard gaan met een flinke bezuiniging. Het is de vraag in hoeverre de reserve in dat geval nog toereikend is tot eind 2012. Onze vraag aan het college is, of het beleid wil formuleren op dit punt, met als inzet hoe om te gaan met de WMO op het moment dat de reserve is uitgeput terwijl het huidige beleidsplan nog van kracht is.

 

Voorzitter, de verzorgingsstaat is de laatste jaren op zijn retour, als gevolg van een terugtredende overheid en van demografische veranderingen. Deze ontwikkeling wordt nog versterkt door de economische ontwikkelingen van de laatste twee jaar. Het belang van het maatschappelijk middenveld en van het eigen initiatief van de burgers neemt als gevolg daarvan toe. In samenhang daarmee neemt ook het belang van het vrijwilligerswerk toe. Daarom is het naar onze overtuiging erg belangrijk om als overheid en politiek te stimuleren dat burgers zich actief inzetten voor maatschappelijke doelen.

Een organisatie als Sigma doet op het terrein van welzijn uitstekend werk. Tegelijk is het echter belangrijk om als gemeente op dat gebied niet te afhankelijk te worden van één of twee organisaties. De zorgen rond het UVV laten ook zien dat de organisatie van het vrijwilligerswerk kwetsbaar kan zijn.

Het lijkt ons een goede zaak om als gemeente een visie te ontwikkelen en beleid te gaan formuleren als het gaat om het stimuleren en het versterken van het vrijwilligerswerk in de gemeente. In dat kader zou het goed zijn na te denken over het betrekken daarbij van diverse instanties, waaronder ook de kerken, bijvoorbeeld door middel van het diaconaal beraad in Nijkerk. Graag hoor ik van het college of het onze mening deelt als het gaat om visie en beleid op het punt van vrijwilligerswerk.

 

Voorzitter, de tarieven voor het begraven zullen verhoogd gaan worden om te zorgen dat ze voor 100% kostendekkend worden. De achtergrond van deze maatregel is natuurlijk wel helder. Wij hebben echter eerder ook al aandacht gevraagd voor de lasten die dat met zich meebrengt voor de minima. Kan het college aangeven wat concreet de mogelijkheden van de gemeente zijn als het gaat om tegemoetkoming in de kosten voor de minima, bijvoorbeeld in het kader van bijzondere bijstand?

 

Het komend jaar zal een onderzoek uitgevoerd worden naar de behoeften aan binnensportaccomodaties. Ook zal verder gekeken worden naar knelpunten bij de buitensportaccomodaties. Het doel dat we daarbij nastreven is dat de actieve sportbeoefening door diverse doelgroepen toeneemt. Het belang daarvan voor een gezonde leefstijl en maatschappelijke participatie is duidelijk. In dat kader worden ook gehandicapten genoemd. Heeft het college een beeld van de mate waarin gehandicapten in onze gemeente mogelijkheden hebben om actief een sport te beoefenen? En, zo ja, sluit het aanbod dan aan bij de behoefte?

 

Voorzitter, hoewel in deze tijd veel aandacht uitgaat naar de versterking van de economie en de werkgelegenheid, willen wij tijdens deze beschouwingen ook aandacht blijven vragen voor het belang van duurzaamheid. Waar mogelijk moeten we als gemeente daar zelf mee aan de slag, in plaats van vooral af te wachten welke doelstellingen van bovenaf geformuleerd worden. Daarom zijn wij ook blij met de initiatieven die de gemeente op dit terrein ontplooit.

Het bevorderen van het gebruik van duurzame energie vinden wij erg belangrijk. De realisatie van een biomassacentrale moet dan ook actief door de gemeente gestimuleerd worden. Kan het college aangeven op welke wijze dat in de komende periode gebeurt?

 

De ChristenUnie-SGP heeft er al jaren voor gepleit dat de gemeente Nijkerk zich inzet om de realisatie van een kinderboerderij mogelijk te maken. Wij waren dan ook verheugd dat in februari van dit jaar wij als raad konden besluiten om 1 ha grond aan de stichting om niet ter beschikking te stellen en hiervoor ook de planologische medewerking te verlenen. Financieel is er niets meer toegezegd, daarover is het raadsvoorstel helder. Wel hebben wij als raad het college opgedragen de stichting te begeleiden om de mogelijkheden verder te onderzoeken. Wij komen daarom met een motie waarin we het college oproepen om het overleg met de stichting te intensiveren en alle kosten van onderzoek en wijziging van het bestemmingsplan in beeld te brengen en op basis daarvan richting de raad met een voorstel te komen.

 

Voorzitter, in het collegeprogramma is als doelstelling opgenomen dat onderzocht wordt wat de mogelijkheden zijn voor een vervolg van het project ‘huur op maat’. Als planning is daarbij aangegeven 2010-2012. Een vervolg op dit project en uitbreiding ervan met andere in onze gemeente aanwezige corporaties zouden wij een goede zaak vinden. Kan het college aangeven wat ten aanzien van deze doelstelling de stand van zaken is?

 

In 2013, dat is al over ruim twee jaar, hopen we samen te vieren dat Nijkerk 600 jaar stadsrechten heeft. De gemeente heeft in de voorbereidingen op die viering de regierol op zich genomen. Graag vernemen wij van het college hoe aan die rol vorm wordt gegeven. Wat is op dit moment de stand van zaken ten aanzien van de voorbereidingen?

 

Voorzitter, we hopen er te zijner tijd uiteraard samen een groot feest van te kunnen maken. Tegelijk moeten we constateren dat wij als mensen de omstandigheden niet in de hand hebben. De economische en financiële situatie zal ongetwijfeld invloed hebben op de manier waarop deze (langdurige) verjaardag gevierd zal kunnen worden. Of dat zo groots en uitbundig zal kunnen zijn als we misschien zouden wensen. Dat maakt ons ook weer bescheiden. De economie en de samenleving zijn niet maakbaar. We mogen grote plannen hebben voor het komend jaar en voor de jaren daarna. En we zijn er als fractie van ChristenUnie-SGP ook van overtuigd dat dat een goede zaak is. Tenslotte willen we als overheid dienstbaar zijn aan onze burgers. We zien dat als een taak en een roeping, ons door God gegeven. We weten ons als christelijke politieke fractie te staan in Zijn dienst en erkennen, om het met een bijbelse uitdrukking te zeggen, Christus als overste van alle koningen der aarde, die alle dingen regeert.

Om die reden bidden wij u dan ook Gods zegen toe bij de uitvoering van de plannen in het komende jaar.

 

1 en 2 november 2010

 

ChristenUnie-SGP fractie,

namens deze,

 

Hilbrand Rozema,

fractievoorzitter